W dzisiejszym świecie, zdominowanym przez masową produkcję i powtarzalne wzory, rzemiosło połączone z nowoczesnym projektowaniem staje się luksusem, którego coraz częściej poszukujemy w naszych domach. Meble przestały być tylko przedmiotami użytkowymi – stały się wyrazem naszej osobowości, stylu życia i wartości. Ale jak właściwie powstaje mebel, który potrafi przetrwać próbę czasu, zachowując przy tym swoją funkcjonalność i estetykę? Aby odpowiedzieć na to pytanie, zaprosiliśmy do rozmowy Marka Jaworskiego, cenionego projektanta mebli i architekta wnętrz, który od ponad piętnastu lat przekuwa surowe materiały w ikony współczesnego designu.
Filozofia tworzenia: Od czego zaczyna się projekt?
Redakcja: Marku, wiele osób uważa, że projektowanie mebli to po prostu rysowanie ładnych kształtów. Czy to rzeczywiście tak wygląda?
Marek Jaworski: (śmiech) Chciałbym, żeby to było takie proste. W rzeczywistości estetyka to tylko wierzchołek góry lodowej. Każdy mój projekt zaczyna się od głębokiej analizy potrzeb. Zanim wezmę do ręki ołówek czy usiądę do tabletu, zadaję sobie dziesiątki pytań: Kto będzie używał tego mebla? W jakiej przestrzeni on stanie? Jakie emocje ma wywoływać? Projektowanie to rozwiązywanie problemów, których użytkownik często jeszcze sobie nie uświadamia. Dobry mebel musi być odpowiedzią na konkretny brak lub pragnienie.
Moja filozofia opiera się na trzech filarach:
- Ewolucja zamiast rewolucji: Czerpię z klasycznych technik stolarskich, adaptując je do nowoczesnych form.
- Szczerość materiału: Jeśli używam drewna, chcę, aby było czuć jego strukturę, ciepło i historię. Nie maluję dębu tak, by udawał plastik.
- Empatia projektowa: Projektuję dla ludzi, nie dla katalogów. Mebel musi być wygodny w codziennym użytkowaniu, a nie tylko dobrze wyglądać na zdjęciu.
Proces twórczy: Od pierwszej kreski do prototypu
Redakcja: Jak wygląda droga od pomysłu do gotowego produktu, który możemy postawić w salonie?
Marek Jaworski: To fascynujący proces, który dzieli się na kilka kluczowych etapów. Pierwszym jest wspomniana faza badawcza i szkicowanie. Na moich biurkach piętrzą się setki kartek z szybkimi rysunkami. To moment największej wolności. Kiedy idea się krystalizuje, przechodzimy do modelowania 3D w zaawansowanym oprogramowaniu CAD. To tutaj sprawdzamy proporcje, ergonomię i techniczne możliwości połączenia poszczególnych elementów.
Kolejnym, i według mnie najważniejszym etapem, jest prototypowanie. Nic nie zastąpi kontaktu z fizycznym obiektem. Budujemy modele w skali 1:1, często z tanich materiałów, takich jak tektura czy MDF, aby sprawdzić, czy wysokość siedziska jest odpowiednia, czy podłokietnik jest na właściwym poziomie. Dopiero po dziesiątkach poprawek decydujemy się na wykonanie egzemplarza z docelowego materiału.
Materiały: Serce każdego mebla
Redakcja: Wybór materiałów wydaje się dziś ogromny. Czy tradycyjne drewno wciąż wygrywa z nowoczesnymi kompozytami?
Marek Jaworski: Drewno jest nieśmiertelne. Posiada naturalne piękno, którego nie da się w pełni podrobić. Jednak jako projektanci musimy być otwarci na innowacje. Obecnie ogromny nacisk kładziemy na zrównoważony rozwój. Coraz częściej sięgamy po materiały z recyklingu – od przetworzonych tworzyw sztucznych wyłowionych z oceanów, po kompozyty na bazie grzybni (mycelium) czy odpadów rolniczych.
W moich projektach często łączę surowość metalu z ciepłem litego drewna lub miękkością naturalnych tkanin. Kluczem jest trwałość. Mebel wysokiej jakości powinien być zaprojektowany tak, aby w razie uszkodzenia można go było łatwo naprawić, a nie wyrzucić na śmietnik. To jest prawdziwa ekologia w designie.
Ergonomia i funkcjonalność: Meble, które nas wspierają
Redakcja: Czy design może wpływać na nasze zdrowie i samopoczucie?
Marek Jaworski: Absolutnie tak. Źle zaprojektowane krzesło to nie tylko dyskomfort, to ból kręgosłupa i zmęczenie. Ergonomia to nauka, która towarzyszy mi na każdym kroku. Analizujemy anatomię człowieka, sposób, w jaki siedzimy, jak sięgamy po przedmioty. Dobry projektant bierze pod uwagę różnorodność użytkowników – dzieci, osoby starsze, osoby o różnym wzroście.
W dobie pracy zdalnej funkcja mebli domowych uległa zmianie. Nasze stoły w jadalni stają się biurkami, a sofy miejscami wypoczynku i spotkań biznesowych online. Dlatego projektujemy teraz meble wielofunkcyjne, które potrafią adaptować się do zmieniającego się rytmu dnia. Funkcjonalność to także łatwość utrzymania w czystości i odporność na codzienne użytkowanie przez domowników, w tym zwierzęta.
Wyzwania w pracy współczesnego projektanta
Redakcja: Co jest najtrudniejsze w tym zawodzie w 2026 roku?
Marek Jaworski: Największym wyzwaniem jest znalezienie balansu między innowacją a opłacalnością produkcji. Chcemy tworzyć rzeczy piękne i przełomowe, ale musimy też pamiętać o kosztach, aby produkt był dostępny dla ludzi. Innym wyzwaniem jest walka z trendem „fast furniture”. Musimy edukować klientów, dlaczego warto zainwestować w jeden porządny stół, zamiast wymieniać go co dwa lata na nowy, niskiej jakości.
Dodatkowo, technologia AI wchodzi do biur projektowych. Pomaga nam optymalizować konstrukcje pod kątem zużycia materiału, ale to wciąż człowiek musi nadać przedmiotowi duszę i zrozumieć kontekst kulturowy. Technologia to tylko narzędzie, serce projektu pozostaje w ludzkiej wrażliwości.
Trendy na przyszłość: Czego możemy się spodziewać?
Redakcja: Jak będą wyglądać nasze meble za kilka lat?
Marek Jaworski: Widzę kilka dominujących kierunków:
- Biophilic Design: Jeszcze silniejsze wprowadzanie natury do wnętrz – obłe kształty, naturalne tekstury, roślinność zintegrowana z meblami.
- Personalizacja 2.0: Dzięki drukowi 3D będziemy mogli dopasowywać elementy mebli idealnie pod wymiary konkretnego użytkownika.
- Modułowość: Meble, które rosną wraz z rodziną lub zmieniają funkcję przy przeprowadzce do mniejszego mieszkania.
- Etyczna produkcja: Transparentność łańcucha dostaw stanie się standardem. Klient będzie chciał wiedzieć, skąd pochodzi każde włókno tkaniny i każda deska.
Porady dla aspirujących twórców mebli
Redakcja: Co poradziłbyś młodym osobom, które marzą o projektowaniu mebli?
Marek Jaworski: Po pierwsze: brudźcie ręce. Nie siedźcie tylko przed komputerem. Idźcie do warsztatu stolarskiego, nauczcie się właściwości drewna, zobaczcie, jak tnie się metal, jak szyje się tapicerkę. Zrozumienie rzemiosła jest kluczowe, by być dobrym projektantem. Po drugie: obserwujcie ludzi. Najlepsze pomysły rodzą się z zauważenia małych niedogodności w codziennym życiu. I po trzecie: bądźcie cierpliwi. Projektowanie to proces pełen błędów i poprawek, ale satysfakcja z zobaczenia kogoś, kto z przyjemnością korzysta z twojego mebla, jest nie do opisania.
Podsumowanie
Tworzenie mebli to fascynujący splot sztuki, inżynierii i psychologii. Jak dowiedzieliśmy się z rozmowy z Markiem Jaworskim, droga od inspiracji do gotowego produktu wymaga nie tylko talentu, ale przede wszystkim rzetelnej wiedzy technicznej i empatii wobec użytkownika. Kluczowe punkty naszej rozmowy to:
- Projektowanie zaczyna się od analizy potrzeb i rozwiązywania problemów, a nie od estetyki.
- Proces twórczy opiera się na cyklu: szkic – model cyfrowy – fizyczny prototyp.
- Zrównoważony rozwój i wybór trwałych, naturalnych materiałów to przyszłość branży.
- Ergonomia jest fundamentem, który decyduje o zdrowiu i komforcie domowników.
- Prawdziwy design to meble, które można naprawić i które starzeją się z godnością.
Niezależnie od tego, czy szukamy nowego stołu do jadalni, czy marzymy o karierze projektanta, warto pamiętać, że meble to przedmioty, które definiują naszą prywatną przestrzeń. Wybierajmy je więc świadomie, stawiając na jakość, która przetrwa pokolenia.
